Standardy ochrony małoletnich – Biblioteka Samorządowa w Żukowie

Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 5/2024 Dyrektora Biblioteki Samorządowej w Żukowie z dnia 15.04.2024 roku

Informacje ogólne

Podstawową normą obowiązującą w Bibliotece Samorządowej w Żukowie jest zasada działania dla dobra małoletniego oraz w jego najlepszym interesie. Biblioteka stosuje zasadę równego traktowania, która opiera się na zapewnieniu wszystkim małoletnim dostępu do edukacji oraz zasobów bibliotecznych w poszanowaniu ich praw, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

W związku z wejściem w życie art. 7 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606), w ustawie z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.) wprowadzono rozdział 4b „Standardy ochrony małoletnich”.

W trosce o dobro małoletnich oraz realizując obowiązek prawny Dyrektor Biblioteki Samorządowej w Żukowie zwanej w dalszej części dokumentu jako „Biblioteka” w dniu 15.04.2024 roku wprowadza standardy ochrony małoletnich mające na celu szeroko pojętą ochronę małoletnich oraz wypełnienie obowiązków prawnych.

Standardy ochrony małoletnich to zbiór zasad, które stawiają ochronę małoletniego w centrum działań i wartości Biblioteki i tym samym pomagają tworzyć bezpieczne, wolne od przemocy i przyjazne dla małoletnich środowisko. Małoletni mogą zostać pokrzywdzeni każdym rodzajem przestępstwa, jednak najczęściej w kontekście przestępczości na szkodę małoletnich wskazuje się na przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, wolności seksualnej i obyczajności, przeciwko rodzinie i opiece, czci i nietykalności cielesnej oraz przestępstwa przeciwko wolności.

Rozdział I. Definicje i podstawy prawne

§ 1

Małoletni – należy przez to rozumieć osobę, która nie ukończyła 18 roku życia lub uzyskała pełnoletność (wyjątek stanowi kobieta, która za zezwoleniem sądu wstąpi w związek małżeński po ukończeniu 16 lat) – art.10 § 1 i 2 kodeksu cywilnego; w niniejszym dokumencie jako małoletnich należy rozumieć małoletnich korzystających z Biblioteki.
Biblioteka – należy przez to rozumieć Bibliotekę Samorządową w Żukowie.
Dyrektor – należy przez to rozumieć Dyrektora Biblioteki Samorządowej w Żukowie.
Personel – należy przez to rozumieć ogół osób zatrudnionych w Bibliotece Samorządowej w Żukowie bez względu na formę zatrudnienia (umowa o pracę, umowy cywilnoprawne, wolontariat, staż, praktyka) zwany w dalszej części dokumentu „personelem Biblioteki”, jak również wszystkie inne osoby, które z racji pełnionych funkcji lub wykonywanych zadań mają lub mogą mieć kontakt z małoletnimi korzystającymi z Biblioteki.
Pracownicy – należy przez to rozumieć osoby zatrudnione w Bibliotece Samorządowej w Żukowie na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy zlecenia.
Opiekun prawny – przedstawiciel ustawowy dziecka, rodzic/opiekun prawny.
Przemoc wobec małoletnich – należy przez to rozumieć stosowanie kar cielesnych, zadawanie cierpień psychicznych bądź świadome i umyślne działanie lub zaniechanie wykorzystujące dominującą pozycję osoby stosującej przemoc np. przewaga fizyczna, psychiczna. Przemocą jest także niewywiązywanie się z opieki nad małoletnim, które ma konsekwencje dla jego zdrowia fizycznego lub psychicznego, a ponadto jest nią również celowe zaniechanie działań, które mogłyby zapobiec krzywdzie małoletniego.
Przemoc domowa – należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
1. narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia;
2. naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną;
3. powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę;
4. ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej;
5. istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
Wykorzystywanie seksualne małoletniego – należy przez to rozumieć włączenie małoletniego w aktywność seksualną, której nie jest w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody i/lub do której z pewnością nie dojrzał rozwojowo i nie może się na nią zgodzić w ważny prawnie sposób. Z wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia w sytuacji, gdy taka aktywność wystąpi między dorosłym a małoletnim lub małoletnim a innym małoletnim, zwłaszcza jeżeli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy. Celem tej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby.
Aktywność seksualna może dotyczyć:
1. namawiania lub zmuszania małoletniego do angażowania się w czynności seksualne;
2. wykorzystywania małoletniego do prostytucji lub innych prawnie zakazanych praktyk o charakterze seksualnym;
3. wykorzystywania małoletniego do produkcji materiałów lub przedstawień o charakterze pornograficznym.
Cyberprzemoc – należy przez to rozumieć różne akty przemocy popełnione, nasilone lub wspomagane za pomocą systemów teleinformatycznych i telekomunikacyjnych, takich jak telefony komórkowe, Internet, media/serwisy społecznościowe, gry komputerowe online i inne komunikatory.
Dane osobowe – należy przez to rozumieć informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej („osobie, której dane dotyczą”); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.
Dyskryminacja – (łac. discrimino – rozróżniam) – należy przez to rozumieć sposób traktowania osób, które ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną znajdują się w położeniu mniej korzystnym niż inne osoby w porównywalnej sytuacji.

§ 2

Standardy ochrony małoletnich są dokumentem Biblioteki Samorządowej w Żukowie – opisującym procedury ochrony małoletnich stosowane przez Bibliotekę w celu spełnienia wymagań wynikających z:
1. ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich” – art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1606);
2. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249 ze zm.);
3. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 ze zm.);

§ 3

W Bibliotece Samorządowej w Żukowie w pełni przestrzegane są prawa małoletnich obejmujące w szczególności:
1. prawną i faktyczną ochronę życia;
2. zaspokojenie niezbędnych potrzeb koniecznych do właściwej egzystencji fizycznej z uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
3. wolność sumienia;
4. wolność myśli;
5. wolność wyznania;
6. umożliwienie rozwoju osobistego;
7. utrzymywanie relacji społecznych;
8. szacunek i uznanie ze strony innych.
Prawa, o których mowa w ust. 1 są prawami niezbywalnymi, natomiast ich ograniczenie może wynikać wyłącznie z norm prawnych oraz orzeczeń sądów powszechnych.

§ 4

Personel posiada wystarczającą wiedzę pozwalającą na prawidłowe wykrywanie, rozpoznawanie oraz reagowanie na podejrzenie lub fakt krzywdzenia małoletnich lub czynników ryzyka występujących w tym obszarze.
Personel posiada obowiązek reagowania na przypadki, w których istnieje uzasadnione podejrzenie faktu krzywdzenia małoletniego.
1. Rola Biblioteki w obszarze przeciwdziałania krzywdzeniu małoletnich:
  1. personel Biblioteki – podczas wykonywanej pracy może zaobserwować fizyczne ślady krzywdzenia na ciele małoletniego; szczególną uwagę powinien zwrócić na widoczne na ciele małoletniego obrażenia takie jak m.in. ślady pobicia, siniaki, rany itp., których pochodzenie jest trudne do wyjaśnienia, a małoletni pytany o nie – podaje niewiarygodne, niespójne czy wręcz niemożliwe powody ich powstania; wykazywanie przez małoletniego oznak bólu podczas zajęć lub innych przedsięwzięć organizowanych przez Bibliotekę. W sytuacji podjęcia informacji o krzywdzeniu małoletniego, personel natychmiast zawiadamia Dyrektora Biblioteki, przekazując informacje o swoich wnioskach oraz obserwacjach małoletniego,
  2. obszar dokumentacyjny – obejmuje dokumentację prowadzoną w Bibliotece w obszarze ochrony małoletnich;
  3. w przypadku zaistnienia zdarzenia, w którym osobą krzywdzącą jest osoba wchodząca w skład personelu – wymagane jest sporządzenie notatki służbowej dokumentującej okoliczności zdarzenia oraz przekazanie jej niezwłocznie Dyrektorowi Biblioteki;
2. Dyrektor reprezentuje Bibliotekę na zewnątrz w sprawach związanych z ochroną małoletnich; zatwierdza i podpisuje dokumentację służbową w ww. obszarze oraz w sposób oficjalny występuje do ośrodka pomocy społecznej, sądu rodzinnego oraz organów ścigania (prokuratury, policji) w związku z zagrożeniem krzywdzenia małoletniego; jest uprawniony do złożenia zażalenia na postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa w zakresie podejrzenia stosowania przemocy wobec małoletniego.
3. Personel Biblioteki posiada wystarczającą wiedzę, stosuje oraz egzekwuje zasady ustalone w Bibliotece obejmujące bezpieczne relacje małoletni – małoletni, personel – małoletni.

Rozdział II. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem oraz zachowania niedozwolone wobec małoletnich ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz małoletnich ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

§ 5

W ramach przyjętych standardów ochrony małoletnich określone zostają bezpieczne relacje między małoletnim a personelem, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań niedozwolonych wobec małoletnich.
W bezpośrednim kontakcie z małoletnim, personel zapewnia mu poczucie komfortu psychicznego i bezpieczeństwa; uważnie obserwuje jego zachowanie i zauważa potrzeby; stosuje wobec małoletniego kulturę słowa; dostosowuje język komunikacji do jego wieku i możliwości psychospołecznych; z uwagą słucha komunikatów małoletniego i zapewnia mu swobodę wypowiedzi; przy ocenie sytuacji/zdarzenia z udziałem małoletniego nie formułuje własnych opinii, nie opiera się na osobistych odczuciach lub wrażeniach, a tylko i wyłącznie na faktach.
Personel zobowiązany jest do zachowania poufności informacji uzyskanych w związku z wykonywaną pracą lub pełnioną funkcją dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych i innych informacji wrażliwych z punktu widzenia małoletnich i/lub ich rodziców/opiekunów prawnych.
W przypadku powzięcia informacji o skrzywdzeniu psychicznym i/lub fizycznym małoletniego, personel zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności i wyczucia w kontaktach z nim oraz wykazania dla niego odpowiedniego poziomu zrozumienia i empatii.
Pełna ochrona prawna przed każdą formą przemocy i wykorzystania przysługuje wszystkim małoletnim korzystającym z Biblioteki.
Personel przestrzega zasad równego traktowania wszystkich małoletnich korzystających z Biblioteki.
Personel Biblioteki jest zobowiązany do przeciwdziałania naruszeniu zasady równego traktowania w obszarze aktywnego udziału małoletnich w wydarzeniach i przedsięwzięciach organizowanych przez Bibliotekę.
W obszarach zadaniowych, osoba prowadząca zajęcia rozwija aktywność małoletniego i nie hamuje jej poprzez m.in. poniżanie, zawstydzanie, krytykowanie, obrażanie, lekceważenie, obojętność, itp. zachowania.
Dyrektor Biblioteki ma obowiązek stanowczego reagowania na różnego rodzaju przejawy dyskryminacji oraz mowę nienawiści.
W związku z przyjętą procedurą, personel zobowiązany jest zgłaszać do Dyrektora Biblioteki wszelkie zachowania zagrażające małoletnim.
W Bibliotece zabronione jest/są m.in.:
1. stosowanie kar naruszających nietykalność cielesną czy też godność osobistą małoletnich;
2. szykanowanie małoletnich;
3. znęcanie się nad małoletnimi w obszarze psychicznym i fizycznym;
4. zachowania wobec małoletnich, które wyczerpywałyby znamiona przemocy psychicznej, w tym takie jak m.in.: upokarzanie, poniżanie, ośmieszanie, lekceważenie, zawstydzanie, używanie wyzwisk, obraźliwych komentarzy, brak uwagi i właściwego wsparcia małoletnich, zaniechania lub zaniedbania; stawianie wobec nich oczekiwań i wymagań, którym nie są w stanie sprostać ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb małoletnich niepełnosprawnych oraz małoletnich ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
5. używanie wobec małoletnich wulgarnych słów, niestosownych żartów, obraźliwych gestów;
6. wypowiadanie wobec małoletnich treści o wydźwięku seksualnym, udostępnianie im materiałów o charakterze pornograficznym, składanie propozycji o charakterze seksualnym, nawiązywanie z nimi zabronionej prawem relacji (seksualnej);
7. proponowanie, częstowanie alkoholem, wyrobami tytoniowymi i innymi używkami.
Małoletnim przysługuje prawo do prywatności. Zachowania naruszające to prawo są zabronione, przy czym jednak jeżeli sytuacja szczególna wymaga odstąpienia od tego prawa musi być ona każdorazowo uzasadniona, a małoletni niezwłocznie o niej poinformowany.
Małoletni podlegają pełnej ochronie w toaletach. Bezwzględnie zabronione jest nagrywanie oraz fotografowanie małoletnich we wskazanych miejscach.
Zabronione jest prowadzenie korespondencji mailowej z małoletnimi na ich prywatne adresy e-mail.
Zabronione jest prowadzenie przez personel korespondencji z małoletnimi z prywatnych adresów e-mail oraz komunikacji z nimi za pośrednictwem profili w mediach społecznościowych. Niedopuszczalne jest prowadzenie korespondencji za pomocą komunikatorów internetowych bądź innych kanałów komunikacji, które nie są autoryzowane i zarządzane przez Bibliotekę.
Respektowanie zasad dotyczących zakazów, o których mowa powyżej musi być w pełni przestrzegane i nadzorowane przez wszystkie osoby, które podlegają tym zasadom.
W celu powstrzymania i wyeliminowania agresywnego zachowania, które zagraża życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu małoletnich i innych osób, personel może podjąć działania w obronie koniecznej w zakresie niezbędnym do opanowania sytuacji. Reakcja personelu powinna być adekwatna do stopnia agresywnego zachowania.
W przypadku bezpośredniego kontaktu personelu Biblioteki z małoletnim należy przestrzegać poszanowania jego godności i intymności; kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może mieć charakteru niejawnego bądź ukrywanego, zabronione jest dotykanie małoletniego w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany.

§ 6

Personel Biblioteki zobowiązany jest do bezwzględnego zgłaszania Dyrektorowi Biblioteki celem podjęcia odpowiednich działań, zaobserwowanych i często powtarzających się zachowań u małoletnich, polegających m.in. na:
1. widocznej i nagłej zmianie zachowania małoletniego; unikaniem przez niego rozmów na temat jego samopoczucia albo inicjowaniem rozmów o przemocy, izolowaniu się od innych małoletnich; widocznym u małoletniego niepokoju, rozdrażnieniu; zauważalnych stanach lękowych oraz powtarzających się dolegliwościach somatycznych typu bóle brzucha, głowy, mdłości; sprawianiu przez małoletniego wrażenia smutnego, apatycznego, wycofanego, uległego, przestraszonego, płaczliwego lub nadpobudliwego, wykazywaniu przez małoletniego zachowań agresywnych bądź autoagresywnych;
2. zaniedbaniu małoletniego np. poprzez widoczne u niego oznaki głodu, brak higieny osobistej, brak regularnego zmieniania ubrań/butów bądź ich nieodpowiedni dobór do warunków pogodowych;
3. dokonywaniu na terenie Biblioteki kradzieży jedzenia, pieniędzy, innych przedmiotów;
4. widocznych na ciele małoletniego obrażeniach takich jak m.in. ślady pobicia, zadrapania, siniaki, stłuczenia, zbicia, rany itp., których pochodzenie jest trudne do wyjaśnienia, a małoletni pytany o nie – podaje niewiarygodne, niespójne czy wręcz niemożliwe powody ich powstania, a ponadto objawach sugerujących obrażenia fizyczne np. utykanie na dolną kończynę, brak ruchomości górnej kończyny co uniemożliwia małoletniemu aktywne uczestnictwo w zajęciach wychowania fizycznego;
5. widocznym strachu małoletniego przed powrotem do domu, unikaniem przez niego rozmów na temat jego rodziny albo inicjowaniem rozmów o przemocy; ucieczkach z domu;
6. zauważeniu niepokojących zachowań w relacjach rodzic/opiekun prawny – małoletni m.in. agresywnego zachowania wobec małoletniego, wyrażania się o nim w negatywny i deprecjonujący sposób, lekceważenia go i jego potrzeb itp.
7. nadmiernym zainteresowaniu małoletniego treściami pornograficznymi, widocznym jego rozbudzeniu seksualnym niestosownie do wieku (przejawiającym się m.in. w rozmowach, zachowaniu, gdzie pojawiają się motywy seksualne).

Rozdział III. Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz zawiadamianie sądu opiekuńczego

§ 7

W przypadku powzięcia informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, Dyrektor Biblioteki składa zawiadomienie do organów ścigania. Zawiadomienie składane jest na podstawie informacji zebranych przez Dyrektora Biblioteki.
W przypadku, gdy Biblioteka w związku z prowadzoną działalnością weszła w posiadanie informacji o popełnieniu przestępstwa w stosunku do małoletniego, Dyrektor Biblioteki jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o powyższym fakcie Prokuraturę lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

Rozdział IV. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu Biblioteki do stosowania standardów ochrony małoletnich, zasady przygotowania personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania podejmowanych czynności

§ 8

Od osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu Biblioteki do stosowania standardów nie jest wymagana wiedza specjalistyczna, jednakże wymaga się pełnej znajomości przyjętych w Bibliotece standardów ochrony małoletnich oraz stosowania ich w praktyce, jak również systematycznego pogłębiania wiedzy z zakresu szeroko pojętej problematyki ochrony małoletnich.
Personel powinien zostać przygotowany do stosowania standardów ochrony małoletnich oraz zapoznany z treścią przyjętej w Bibliotece procedury.
Osoba wskazana w ust. 1 jest zobowiązana do zapoznania z przyjętymi standardami ochrony małoletnich personelu Biblioteki (w wersji pełnej) oraz nadzoru nad zapoznaniem z nimi (w wersji skróconej) małoletnich np. na przeznaczonych temu celowi zajęciach, a ponadto udostępnienia, w miejscach wskazanych w niniejszym dokumencie, treści standardów dla rodziców/opiekunów prawnych oraz małoletnich w celu umożliwienia zaznajomienia się z nimi i ich stosowania.
Personel jest zobowiązany zapoznać się ze standardami ochrony małoletnich i potwierdzić ten fakt własnoręcznym podpisem w Wykazie osób zapoznanych ze standardami ochrony małoletnich stanowiącym załącznik nr 3 do niniejszego dokumentu.

Rozdział V. Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów ochrony małoletnich do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania

§ 9

Biblioteka udostępnia wdrożone standardy ochrony małoletnich w wersji pełnej oraz wersji skróconej przeznaczonej dla małoletnich na swojej stronie internetowej.
Standardy Ochrony Małoletnich w wersji pełnej i skróconej są dostępne/wywieszone na tablicy ogłoszeń.

Rozdział VI. Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielaniu mu wsparcia

§ 10

Wykaz osób odpowiedzialnych za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu:
1. Dyrektor Biblioteki,
2. Bibliotekarze.
Poza osobami wskazanymi w pkt 1 osobą przyjmującą zgłoszenie może być każda osoba z personelu Biblioteki, do której małoletni zwróci się o pomoc.
Jedna z osób, o których mowa w ust. 1 i 2 wskazana przez Dyrektora Biblioteki wypełnia „Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich” stanowiącą załącznik nr 4 do niniejszego dokumentu oraz niezwłocznie przekazuje ją Dyrektorowi.

Rozdział VII. Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego

§ 11

Zdarzenia dotyczące ujawnionych bądź zgłoszonych incydentów lub zdarzeń, które zagrażają dobru małoletniego dokumentowane są na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej sporządzająca je osoba opatruje własnoręcznym podpisem. W ramach prowadzonych czynności sporządza się:
1. notatki służbowe;
2. raporty;
3. „Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich”.
Dokumentacja z zakresu ujawnionych i zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego przechowywana jest przez Dyrektora Biblioteki lub osobę przez niego wskazaną.

Rozdział VIII. Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone

§ 12

Zachowania niedozwolone w relacjach pomiędzy małoletnimi obejmują zjawiska, mające na celu spowodowanie bólu i cierpienia zarówno fizycznego, jak i psychicznego u drugiej osoby, należą do nich np.:
1. agresja fizyczna, która obejmuje m.in.:
  1. bójki pomiędzy małoletnimi,
  2. uderzanie,
  3. kopanie,
  4. policzkowanie,
  5. opluwanie,
  6. wszelkie inne działania powodujące fizyczny ból.
2. agresja słowna, która obejmuje m.in.:
  1. używanie wulgarnych słów, gestów i żartów,
  2. czynienie obraźliwych uwag,
  3. nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej,
  4. wykorzystywanie wobec drugiego małoletniego przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).

Rozdział IX. Procedura postępowania w przypadku agresywnego zachowania małoletniego

§ 13

Personel Biblioteki będący bezpośrednim świadkiem agresywnego zachowania małoletniego, jest zobowiązany do realizacji następujących czynności:
1. niezwłocznego podjęcia reakcji słownej na zaistniałą sytuację;
2. odizolowania od grupy zachowującego się agresywnie małoletniego z zachowaniem bezpieczeństwa własnej osoby;
3. udzielenia niezbędnej pomocy pokrzywdzonemu małoletniemu;
4. zapewnienia bezpieczeństwa pozostałym małoletnim;
5. poinformowania Dyrektora Biblioteki o zdarzeniu;
W sytuacji, kiedy nie ma możliwości opanowania agresywnego zachowania małoletniego przez personel Biblioteki, Dyrektor może zadecydować o wezwaniu policji w celu podjęcia interwencji, która zapewni bezpieczeństwo innym małoletnim i personelowi Biblioteki.
1. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że życie lub zdrowie małoletniego jest zagrożone na terenie Biblioteki personel Biblioteki zobowiązany jest zawiadomić organy ścigania (Policję) i/lub służby ratownicze (Straż Pożarna Pogotowie Ratunkowe). Następnie niezwłocznie informuje o tym fakcie Dyrektora Biblioteki i wypełnia na tą okoliczność Kartę zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich stanowiącą załącznik nr 4 do niniejszej procedury.
2. W przypadku popełnienia przestępstwa wobec małoletniego na terenie Biblioteki lub Dyrektor Biblioteki wraz z personelem zobowiązany jest nie dopuścić do zatarcia dowodów oraz śladów popełnionego przestępstwa.
3. Dyrektor zobowiązany jest zawiadomić o zdarzeniu rodziców/opiekunów prawnych wskazując okoliczności zdarzenia.
4. Gdy o krzywdzenie małoletniego podejrzewani są rodzice/opiekunowie prawni Dyrektor Biblioteki powiadamia organu ścigania (Policję) oraz Ośrodek Pomocy Społecznej.

Rozdział X. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet

§ 14

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet powinny być obwarowane następującymi warunkami:
1. małoletni powinien być uświadamiany, zarówno w Bibliotece, jak i przez rodziców/opiekunów prawnych, w zakresie cyfrowych zagrożeń i ryzyka wynikającego z rejestrowania swojej prywatnej aktywności w sieci przez aplikacje i algorytmy, ale także podejmowanych przez siebie działań w Internecie; obszar ten obejmuje:
  1. lajkowanie określonych stron,
  2. korzystanie z aplikacji randkowych, na których może spotkać dorosłych oraz innych małoletnich,
  3. obserwowanie określonych stron lub osób w mediach społecznościowych,
  4. niewłaściwe ustawienia prywatności posiadanych kont;
2. małoletni powinien być świadomy z jakimi skutkami wiąże się hejt w Internecie.
3. małoletni nie powinien ufać osobom poznanym za pośrednictwem Internetu;
4. małoletni nie powinien spotykać się z osobami poznanymi przez Internet;
5. małoletni powinien niezwłocznie poinformować rodziców/opiekunów prawnych o każdej propozycji spotkania otrzymanej od nieznanych osób w Internecie;
6. małoletni nie powinien przekazywać swoich danych osobowych nieznanym osobom w Internecie;
7. komunikatory internetowe używane przez małoletniego powinny służyć mu jedynie do kontaktów ze znajomymi;
8. rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są odpowiedzialni za kontrolę aktywności w sieci ich dziecka, w tym monitorowanie komunikatorów internetowych używanych przez ich dziecko.

Rozdział XI. Ochrona danych osobowych i wizerunku małoletniego

§ 16

W Bibliotece, dane osobowe małoletnich są chronione na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, s. 1, sprost.: Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, s. 2), ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1781 ze zm.) oraz innych przepisów szczególnych dotyczących przetwarzania danych osobowych.
Dyrektor Biblioteki zgodnie z przyjętą w Bibliotece Polityką ochrony danych osobowych:
1. upoważnia personel Biblioteki do przetwarzania danych osobowych;
2. odbiera od personelu Biblioteki oświadczenia o zachowaniu tajemnicy danych osobowych;
3. zapewnia personelowi Biblioteki dostęp do szkoleń z ochrony danych osobowych.
Personel Biblioteki przetwarza dane osobowe małoletnich na podstawie przepisów prawa wskazanych w ust. 1 oraz zgodnie z zasadami opisanymi w Polityce ochrony danych osobowych.

§ 17

Dyrektor Biblioteki zapewnia ochronę wizerunku małoletniego.
Wizerunek małoletniego podlega ochronie na podstawie:
1. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, s.1 ze zm.) zwanego dalej RODO, ponieważ zgodnie z art. 4 pkt 1 stanowi dane osobowe;
2. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.);
3. ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2509).
Biblioteka powinna dysponować zgodą rodziców/opiekunów prawnych na przetwarzanie danych małoletniego w zakresie wizerunku, o której jest mowa w art. 7 RODO.
Rozpowszechnianie wizerunku małoletniego wymaga zgody rodziców/opiekunów prawnych – zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509). Jeżeli rodzice/opiekunowie prawni małoletniego nie wyrazili zgody na utrwalanie jego wizerunku, personel Biblioteki ma obowiązek respektowania ich decyzji, i w taki sposób rejestrowania wydarzenia lub uroczystości, aby na wykonywanych zdjęciach/relacjach audio-video nie utrwalać wizerunku małoletniego.
Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku małoletniego, o której mowa w ust. 4 nie jest wymagana w sytuacji, w której wystąpią okoliczności, o których mowa w art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym „Zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza”.
Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku powinna zawierać informacje gdzie wizerunek małoletniego będzie publikowany (np. na stronie internetowej) i w jakim celu wykorzystywany (np. w celu promowania działalności Biblioteki lub organizowanych przez nią wydarzeń i innych przedsięwzięć).
Zabronione jest utrwalanie i wykorzystywanie wizerunku małoletnich przez personel Biblioteki dla celów prywatnych lub zawodowych.
Zabronione jest umożliwianie przedstawicielom mediów utrwalania na terenie Biblioteki wizerunku małoletnich (np. w formie zdjęć, materiałów audio-video) bez pisemnej zgody ich rodziców/opiekunów prawnych. W celu jej uzyskania, personel Biblioteki kontaktuje się bezpośrednio z rodzicami/opiekunami prawnymi ustalając szczegóły sprawy. Zabronione jest przekazywanie przez personel Biblioteki dla przedstawiciela/przedstawicieli mediów danych kontaktowych rodziców/opiekunów prawnych małoletnich, których wizerunki mają być utrwalone bez ich wiedzy i zgody.
Dyrektor Biblioteki przed każdym wydarzeniem lub uroczystością z udziałem osób z zewnątrz, w tym rodziców/opiekunów prawnych informuje, że wykonane zdjęcia lub nagrania audio-video z udziałem innych małoletnich nie mogą być publikowane przez rodziców/opiekunów prawnych na prywatnych portalach/serwisach społecznościowych, chyba że rodzice/opiekunowie prawni małoletnich, których wizerunki zostały zarejestrowane wyrażą na to zgodę.

Rozdział XII. Procedura weryfikacji przyszłego personelu

§ 18

Weryfikacja w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym
Dyrektor Biblioteki, na podstawie art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochrony małoletnich (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.) – przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi – uzyskuje informacje, czy dane takiej osoby są zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – Rejestr z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze;
informacje, o których mowa w pkt.1, Dyrektor Biblioteki utrwala w formie wydruku i załącza do akt osobowych pracownika albo dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi;
wykonanie obowiązków, o których mowa w pkt. 1, nie jest wymagane przed dopuszczeniem do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi, członka rodziny małoletniego, lub osoby znanej osobiście rodzicowi małoletniego albo przedstawicielowi ustawowemu małoletniego, gdy jest ona wykonywana w stosunku do małoletniego dziecka, którego rodzic albo przedstawiciel ustawowy są dopuszczającymi do działalności, przez członka rodziny, o którym mowa powyżej, należy rozumieć osobę spokrewnioną albo osobę niespokrewnioną, pozostającą w faktycznym związku oraz wspólnie zamieszkującą i gospodarującą.

Rozdział XIII. Monitoring stosowania procedur – standardy ochrony małoletnich oraz zasady ich przeglądu i aktualizacji

§ 19

Przeprowadzanie skutecznego monitoringu w zakresie realizacji procedur związanych ze standardami ochrony małoletnich, ich przeglądu i aktualizacji jest istotnym zadaniem Biblioteki.
Osobą odpowiedzialną w Bibliotece za realizację procedury określonej w standardach ochrony małoletnich jest Dyrektor Biblioteki.
Dyrektor Biblioteki monitoruje realizację przyjętych procedur standardów ochrony małoletnich, proponuje w nich zmiany oraz reaguje na sygnały o ich naruszeniu. Jest odpowiedzialny za prowadzenie Rejestru zgłoszeń zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu małoletnich stanowiącego załącznik nr 5 do niniejszego dokumentu.
Dyrektor Biblioteki przeprowadza wśród personelu, raz na 2 lata, ankietę monitorującą poziom realizacji standardów w Bibliotece. Ankieta stanowi załącznik nr 2 do niniejszego dokumentu.
Przeprowadzenie ankiety ma na celu zebranie od personelu informacji w zakresie niezbędnym do aktualizacji przyjętych procedur standardów ochrony małoletnich w oparciu o ich stosowanie w praktyce i pojawiające się w związku z tym potrzeby ich uzupełnienia lub wprowadzenia istotnych zmian, a ponadto wskazanie ewentualnych naruszeń procedur.
Aktualizacja i ocena standardów ochrony małoletnich odbywa się nie rzadziej niż raz na 2 lata i jest realizowana przez Dyrektora Biblioteki oraz dokumentowana za pomocą notatki.

Rozdział XIV. Przepisy końcowe

Standardy ochrony małoletnich wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Rozdział XV. Wykaz załączników

Załącznik nr 1 – Standardy Ochrony Małoletnich – wersja skrócona dla małoletnich
Załącznik nr 2 – Standardy Ochrony Małoletnich – wersja skrócona
Załącznik nr 3 – Ankieta dotycząca ochrony małoletnich w Bibliotece
Załącznik nr 4 – Wykaz osób zapoznanych ze standardami ochrony małoletnich.
Załącznik nr 5 – Karta zgłoszenia zdarzenia zagrażającego bezpieczeństwu małoletnich.
Załącznik nr 6 – Rejestr zgłoszeń zdarzeń zagrażających bezpieczeństwu małoletnich.